Tagarchief: high sensitive person

Verschillen tussen de 3 ADHD types en hun overlap met HSP

ADHD-I, ADHD-H, ADHD-C, ADD…. of ben ik gewoon HSP’er?

De verschillende typen ADHD uitgelegdVoor veel mensen is het nog altijd onduidelijk wat nu precies de termen ADD, ADHD en HSP inhouden en wat de verschillen en overeenkomsten zijn. Vandaar dit artikel waarin ik je zo duidelijk mogelijk probeer uit te leggen wat deze termen betekenen, waar ze voor staan en wat ze met elkaar gemeen hebben.

Om te beginnen staat ADD voor Attention Deficit Disorder, ADHD voor Attention Deficit Hyperactivity Disorder en HSP voor High Sensitive Person, ook wel bekend als High Sensitive Personality en in het Nederlands als hoog sensitief persoon of simpel verkleind naar hooggevoeligheid.

De namen geven eigenlijk al direct aan dat het bij ADD en ADHD gaat om een “disorder” ofwel een disfunctioneren. Althans zo is het sinds 1987 gedefinieerd in het psychiatrisch handboek de ‘DSM III’ (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders). Hierin worden alle psychische aandoeningen beschreven met de kenmerken en symptomen die erbij horen zodat psychiaters hun diagnoses officieel kunnen stellen. Het eerste DSM boek werd trouwens al uitgebracht in 1952 en inmiddels zijn we al aangekomen bij de DSM-V die in mei 2013 uitkwam. Steeds meer labels dus ;)

De term HSP (High Sensitive Person/Personality) geeft al aan dat het hier niet om een stoornis of aandoening gaat maar om een karaktereigenschap. Het blijkt dat zo’n 20% van de wereldbevolking hier in meer of mindere mate mee te maken heeft.

 

Welke typen ADHD kennen we?

Er zijn 3 types ADHD. In alle gevallen krijg je de diagnose ADHD. Maar afhankelijk van je kenmerken zul je passen in één van onderstaande types:

  • Type 1, ADHD – I (ADHD inattentive) In het Nederlands zeggen we “ADHD – overwegend onoplettend type“. Dit type noemen we voor het gemak ook wel ADD. Dit omdat er geen sprake is van hyperactiviteit waardoor de H wegvalt. Dit wil helemaal niet zeggen dat iemand met ADD niet druk kan zijn. Het verschil is alleen dat je niet overwegend hyperactief bent zoals in de andere types. De term ADD is eigenlijk afgeschaft maar het praat een stuk makkelijker vind je niet?
  • Type 2, ADHD – H (ADHD hyperactive/impulsive) Dit is in het Nederlands het overwegend hyperactieve en impulsieve type. Omdat er dus geen sprake is van “Attention Deficit”, maar enkel hyperactiviteit en impulsiviteit wordt dit voor het gemak ook wel eens HD genoemd.
  • Type 3, ADHD – C (ADHD combined) Ofwel het gecombineerde type. Dit is het overwegend onoplettend en hyperactieve type. Dit type ADHD komt het meest voor en wordt in de volksmond eenvoudig ADHD genoemd. Hierbij gaat het dus om zowel de overwegend onoplettendheid als de hyperactiviteit en impulsiviteit. Ben je wel eens druk maar over het algemeen onoplettend dan is de kans groot dat je de diagnose ADHD – I krijgt (ADD) en niet het gecombineerde type. Je valt pas onder dit type 3 als er echt duidelijk regelmatige hyperactiviteit aanwezig is in combinatie met alle kenmerken van type 1.

Het maakt dus niet uit welk type je nu precies bent voor de diagnose ADHD. In alle gevallen krijg je de diagnose ADHD maar afhankelijk van de symptomen die je hebt zal de diagnose  ADHD-I, ADHD-H of ADHD-C worden. Heb ik je aandacht nog? ;) Als je het nog aankunt, lees dan hieronder verder over de verschillen tussen deze ADHD types en hun overlap met HSP.

 

Wat zijn de verschillen tussen deze ADHD types?

Het verschil van ADHD type 1 met type 2 en 3 is dat er bij type 1 (ADD) geen sprake is van voortdurende externe of fysieke hyperactiviteit. Bij type 1 is de hyperactiviteit vooral in de geest aanwezig. Dit kenmerkt zich aan continue in gedachten zijn alsof het brein maar niet wil stoppen. Er is geen rust in het hoofd. Deze personen trekken zich over het algemeen graag even terug door het teveel aan prikkels en informatie moeten verwerken. Ook merk je vaak friemelen en frunniken met spullen.

Type 2 (HD) en 3 (ADHD) uiten de drukte in het hoofd vooral op een hyperactieve manier. Over het algemeen kunnen zij niet stil zitten en staan dus voortdurend op uit hun stoel, lopen heen en weer en praten erg veel en zijn vooral kenbaar aanwezig. Niemand ontkomt aan de aanwezigheid van een ADHD’er type 2 en 3. Denk maar aan Jochem Meyer om een voorbeeld te noemen. Hij lijkt mij duidelijk een ADHD’er type 2 ;)

Sommige mensen denken dat ADD’ers (type I) altijd stille introverte en dromende mensen zijn. Dit is niet waar. Dit is afhankelijk van je karakter en de omgeving waarin je bent opgegroeid. Net als alle mensen kunnen ook deze mensen soms druk en enthousiast zijn.

Ook mensen met ADHD type I (ADD) kunnen dus druk overkomen. Meestal zie je dit in vormen zoals moeilijk kunnen stilzitten zonder iets te doen. Alsof er altijd een gevoel van onrust in de persoon aanwezig is. Er wordt al snel ergens aan gefrummeld. Bijvoorbeeld aan spullen of het haar etc. Ook kun je merken dat ze snel van het één in het ander springen. Zowel tijdens gesprekken als bij het uitvoeren van taken. Dit komt omdat het brein continue met nieuwe gedachtes op de proppen komt. Bij dit type 1 zal je echter geen voortdurende hyperactiviteit opmerken.

Het verschil tussen type 2 (HD) met type 1 (ADD) en 3 (ADHD) is eigenlijk alleen dat deze mensen geen last hebben van concentratieproblemen. Mensen van ADHD type 1 en 3 hebben hier juist wel enorm veel last van en dwalen snel af in gedachten als het onderwerp ze niet 100% boeit. Dit is enorm te merken op school, tijdens gesprekken, op het werk etc. Het is voor hen alsof hun concentratie op de gehele omgeving is gericht en niet op dat ene onderwerp wat op dat moment de aandacht van ze vraagt. Alle prikkels komen dus even hard binnen en dit zorgt geregeld voor heftige overprikkeling waardoor iemand van type 1 en 3 zich erg moe en uit het veld geslagen kan voelen.

 

Verschillen en overeenkomsten tussen de 3 ADHD types samengevat

Om het bovenstaande een beetje te versimpelen zal ik hieronder een opsomming geven met de verschillen en overeenkomsten tussen de ADHD types:

Overeenkomsten type 1 ADHD – Inattentive en type 3 ADHD – Combined
  • Alle prikkels uit de omgeving komen even hard binnen
  • Doorlopend veel drukte en gedachtes in het hoofd
  • Snel overprikkeld
  • Zoekt externe  afleiding
  • Moeite met stil zitten en niks doen
  • Geregeld impulsieve uitspattingen
Overeenkomsten type 2 ADHD – Hyperactive/impulsive met type 1 en 3
  • Op zoek naar externe afleiding
  • Moeite met stil zitten en niks doen
  • Geregeld impulsieve uitspattingen

 

Verschillen ADHD types

Verschillen type 1 ADHD – Inattentive en type 3 ADHD – Combined
  • Type 1 trekt zicht eerder terug terwijl type 3 zich hyperactief zal uiten op de prikkels
  • Hierdoor komt type 1 rustig over terwijl type 3 hyperactief overkomt en niet stil kan zitten en meestal veel praat
Verschillen type 2 ADHD – Hyperactive/impulsive met type 1 en 3
  • Type 2 heeft geen last van concentratieproblemen
  • Type 2 heeft geen last van overmatige overprikkeling

Een uitgebreide lijst met kenmerken van ADD (ADHD – I) type 1 vind je hier en een lijst met kenmerken van ADHD (ADHD – C), type 3 hier.

 

Wat heeft HSP nu met ADD en ADHD te maken?

Nu ik ADHD en ADD besproken heb zal ik vertellen wat hierin de overlap is met HSP. Dit is voor veel mensen de grootste vraag. Vanaf nu zal ik ADHD type 1, 2 en 3 enkel nog gewoon ADHD noemen.

Zoals ik al eerder aangaf is ADHD officieel opgenomen in de DSM V als psychiatrische aandoening. Bij HSP is dit niet het geval en hebben we het puur over een eigenschap die bij veel mensen voorkomt.

Het blijkt dat heel veel mensen die ADHD hebben ook hoog sensitief zijn. Je ziet dit veel in gezinnen en families. De moeder heeft bijvoorbeeld ADD, de vader ADHD. De zoon is hoog sensitief en heeft ADHD, de ene dochter is enkel hoog sensitief en de andere dochter heeft ADD. Het is een mix die in veel families voorkomt. Daarbij is het ook niet zeldzaam dat nog andere labels aanwezig zijn in de familie zoals dyslexie, pdd-nos etc.

Dit komt denk ik ten eerste omdat mensen met HSP en ADHD elkaar aantrekken omdat ze meer op eenzelfde golflengte zitten dan andere mensen. Zo creëer je op zijn beurt ook kinderen met dezelfde eigenschappen.

Maar waarom trekken deze mensen elkaar dan aan en wat hebben ze gemeen? Hierover lees je hieronder meer.

 

De overeenkomsten en verschillen tussen ADHD en HSP

Een hoog sensitief persoon heeft als het ware veel sterkere zintuigen dan de doorsnee mens. Horen, zien, ruiken, proeven en voelen wordt heftiger ervaren. Deze gevoeligheid zorgt snel voor overprikkeling. Klachten die daarmee gepaard gaan zijn vaak vermoeidheid, niet helder kunnen denken, gestrest voelen, slecht kunnen concentreren, geheugen problemen, onrust, spanningen etc.

Mensen met ADHD kennen deze symptomen vaak maar al te goed en hebben net als HSP’ers ook de eigenschap dat prikkels veel harder worden ervaren. Niet zozeer omdat zij sterkere zintuigen hebben maar wel omdat zij alle prikkels even hard binnenkrijgen en daardoor overprikkeld raken.

Het grote verschil tussen ADHD en HSP is, dat iemand met enkel HSP, zich over het algemeen wel goed kan concentreren. Ook hebben zij minder last van continue drukte in het hoofd en chaotisch gedrag. Dit speelt in meer of mindere mate pas op wanneer een HSP’er erg overprikkeld raakt. Pas dan zorgt dit voor onrust en concentratieproblemen. Iets wat een ADHD’er vrijwel altijd ervaart.

 

Eigenschappen bij zowel ADHD als HSP

Andere eigenschappen die zowel voorkomen bij ADHD als bij HSP, die ervoor zorgen dat deze mensen elkaar aantrekken, zie je hieronder:

  • Een sterk gevoel voor rechtvaardigheid
  • Snel mensen doorhebben
  • Veel wegdromen en/of fantaseren
  • Vaak perfectionistisch van aard
  • Staan vaak graag voor anderen klaar
  • Een goed ontwikkelde intuïtie
  • Denken vaak in beelden en plaatjes
  • Vaak erg creatief

Daarnaast zijn het ook vaak de mensen met HSP en ADHD die in hun leven te maken krijgen met depressie, burn-out, angststoornis en dergelijke klachten. Ook dit zorgt ervoor dat zij elkaar beter begrijpen en meer naar elkaar toetrekken.

Een compleet overzicht van HSP kenmerken en meer informatie over HSP vind je hier.

 

Wanneer spreek je nu over ADHD en wanneer over HSP?

Je zult nu begrijpen dat mensen met ADHD en HSP elkaar aantrekken omdat er veel overeenkomsten zijn in de manier hoe zij in de wereld staan. Daardoor zullen ze makkelijker met elkaar kunnen omgaan en kunnen zij elkaar beter begrijpen dan de doorsnee mens. Dit zorgt ervoor dat er al generaties lang nieuwe kinderen worden geboren die vaak zowel ADHD, als hoog sensitieve eigenschappen hebben.

Bedenk je wel dat dit absoluut niet betekent dat iemand met ADHD ook altijd hoog sensitief is en vice versa. In de praktijk zie je deze overlap vaak wel. Zeker als je het op gezins/familieniveau bekijkt. Maar helaas hoor ik ook vaak om mij heen dat er onterecht diagnoses van ADHD worden gesteld terwijl het kind gewoon hooggevoelig blijkt te zijn.

Wil je graag weten of je kind nu juist HSP is of misschien ADHD heeft? Lees dan even verder.

Het verschil tussen HSP en ADHD kun je wel aan een aantal eigenschappen opmerken. Het belangrijkste is de concentratie en aandacht. Wanneer je merkt dat je kind continue afdwaalt, niet goed kan luisteren en snel interesse verliest dan duidt dit in de richting van ADHD, met name op type 1 of 3. Wat je hierbij ook vaak ziet is dat deze mensen continue wisselen van hun bezigheden. Ze gaan ergens mee aan de slag, zien halverwege iets anders om te gaan doen en beginnen daar aan. Eenmaal daarmee bezig komt er weer iets anders in hun hoofd op om te gaan doen en voordat ze het weten zijn ze met 10 dingen gestart maar is er niets afgerond. Dit is ook typisch iets dat bij ADHD hoort.

Heb je het idee dat de concentratie en aandacht over het algemeen goed is, maar blijkt dat het kind zich snel terugtrekt, snel overprikkeld lijkt of uit het veld geslagen en juist hierdoor onrustig en druk wordt en concentratieproblemen krijgt, dan kan dit in veel gevallen door hoog sensitiviteit komen.

Belangrijk vind ik nog wel om te melden dat voeding ook een enorm grote rol kan spelen bij eigenschappen zoals we die kennen van ADHD en HSP. Meer informatie over voeding en voedingstips en diëten bij ADD, ADHD en HSP lees je hier.

En wat is jouw kijk erop? Laat hieronder vooral van je horen in een reactie.

Dit artikel heb ik op 1 februari 2016 herschreven en een update gegeven. Daarom is de datum boven het artikel recenter dan de datums van sommige van de onderstaande reacties.

Ben je opzoek naar handige tips die je leven met ADD, ADHD en HSP heel positief kunnen beïnvloeden? Kijk dan eens op  onderstaande link. Je kunt je hieronder in het invulvak ook even gratis aanmelden met je e-mailadres zodat ik je op de hoogte kan houden van nieuwe informatie, en tips en adviezen kan sturen :)

> 9 waardevolle tips voor je leven met ADD, ADHD en HSP

 

Hoog sensitief persoon (HSP) Wat is het en wat zijn HSP kenmerken?

HSP, ofwel hooggevoeligheid

Hoog sensitief persoon (HSP) en hooggevoeligheid

Wat is hoog sensitiviteit en wat zijn dan die kenmerken van HSP?

Het begrip HSP (hoog sensitief persoon), of hoog sensitieve persoonlijkheid hoor je tegenwoordig steeds vaker vallen, maar wat houdt dit nu precies in? Bij wie komt dit voor, hoe vaak komt HSP voor en wat zijn nu typische HSP kenmerken? Hieronder lees je er meer over.

Om te beginnen is HSP een Engelse afkorting van “High Sensitive Person”, ook wel High Sensitive Personality genoemd. In het Nederlands zeggen we “hoog sensitief persoon”, wat neer komt op hooggevoeligheid. Een begrip dat sinds 1992 bekendheid kreeg door de Amerikaanse psychotherapeute Elaine Aron. Aron veronderstelde dat een groot deel van de bevolking een andere werking van het zenuwstelsel en het brein heeft waardoor zij de wereld op een andere manier ervaren.

Door Elaine Aron bleek dat er mensen zijn die prikkels op een andere manier verwerken waardoor zij externe maar ook interne signalen sneller opmerken en sterker ervaren. Gevolg is dat een hoog sensitief persoon gemakkelijk overprikkeld kan worden door zijn omgeving. Bijvoorbeeld drukte in de zin van harde muziek, grote groepen mensen, veel af te ronden taken etc.

Deze hooggevoeligheid zorgt er op zijn beurt voor dat een hoog sensitief persoon, ook wel hoog gevoelig persoon genoemd, zich zal terug trekken om de “batterij” weer op te laden om zo weer innerlijke rust te kunnen ervaren.

 

Een hoog sensitief persoon en zijn omgeving

Een HSP’er, hoog sensitief persoon, neemt veel meer waar uit zijn omgeving. Kleine details in de omgeving worden eerder opgemerkt en ook de psychologische toestand van anderen om zich heen worden sterk ervaren. Ook geuren en smaken worden sterk ervaren. Dit komt omdat het brein i.c.m. het zenuwstelsel op een andere manier de prikkels filtert.

Zo kan het voorkomen dat een hoog gevoelig persoon soms ineens een wisselende stemming ervaart. Dit kan in veel gevallen komen door de psychische toestand van één of meerdere mensen om hem heen. Een hoog sensitief persoon ervaart namelijk direct welke stemming er in een ander omgaat. Dit is een bekend kenmerk van HSP. In veel gevallen heeft deze stemming van een ander direct gevolg op de stemming van hem zelf. Hierdoor kan de hooggevoelige persoon deze stemming  snel zelf gaan ervaren en dat gaat vaak volledig onbewust. Dit kan erg verwarrend zijn voor een hoog sensitief persoon. Hij of zij zal zich dan ook vaak afvragen waarom dit gevoel ineens de overhand neemt. Niet wetende dat deze emoties afkomstig zijn van een ander en onbewust worden overgenomen.

Dit werkt bijvoorbeeld ook zo met medicatie en overgevoeligheid voor voedsel. Een hoog sensitief persoon zal veel eerder kleine veranderingen bij zichzelf ervaren. Dit kan erg verwarrend zijn en vaak zelfs voor angst zorgen de controle te verliezen.

Hooggevoelige mensen hebben ook in veel gevallen meer last van allergieën. Ook dit zijn reacties van het zenuwstelsel die overmatig reageert.

 

HSP kenmerken, wat voel je als je hooggevoelig bent?

Zoals je nu gelezen hebt brengt HSP verschillende eigenschappen met zich mee. De bekendste HSP kenmerken bij hoog sensitiviteit staan hieronder in een rijtje:

Bekende HSP kenmerken

  • Een intensievere en gedetailleerdere waarneming (horen, zien, ruiken, proeven, voelen)
    HSP kenmerken bij een hoog sensitief persoon

    HSP kenmerken bij hooggevoeligheid

  • Sterk vermogen sferen en stemmingen van anderen aan te voelen
  • Ervaart zowel de stemmingen van anderen als die van zichzelf heel sterk
  • Hebben een sterk rechtvaardigheidsgevoel wat voor conflicten kan zorgen
  • Een rijkelijke innerlijke beleving van de wereld wat samengaat met dromen en fantaseren
  • Meer dan gemiddeld onder de indruk van kunst en muziek
  • Pas waarde ergens aan kunnen hechten wanneer er een gevoel aan te pas komt
  • Een sterkere verbinding met de natuur
  • Willen anderen graag helpen en bijstaan
  • Over het algemeen perfectionistisch van aard
  • Een goed inlevingsvermogen
  • Hebben een zeer goed ontwikkelde intuïtie
  • Lijken over een 6de zintuig te beschikken
  • Diepzinnig en creatief
  • Denken in beelden (plaatjes)

HSP kenmerken kunnen bij veel HSP’ers nogal eens voor klachten zorgen. De bekendste van deze klachten en symptomen als gevolg van hooggevoeligheid staan hieronder opgesomd.

 

Klachten door HSP

  • hoog sensitief persoon en stressMoeite met het vinden van ritme in het leven
  • Moeite met plannen en krijgen van structuur
  • Vaak een gevoel van onrust door prikkels van buitenaf
  • Veel tijd nodig om indrukken te verwerken en weer tot zichzelf te komen (overprikkeld)
  • Kan zich snel ergens zorgen over maken en is snel overstuur
  • Sneller last van klachten als stress, spanningen, angsten en vermoeidheid
  • Ervaren vaker fysieke klachten als maag en darm klachten, hoofdpijn en allergieën
  • Eerder kast van pijn
  • Moeite met veranderingen in het leven
  • En een hoog sensitief persoon is vaak erg kieskeurig

 

HSP een stoornis of een karaktereigenschap?

Door die klachten zou je bijna denken dat HSP een stoornis is, maar dat is absoluut niet waar. Hooggevoeligheid is namelijk puur een natuurlijke eigenschap van de persoon. Er is zelfs onderzocht dat bij 20% van de bevolking in meer of mindere mate HSP kenmerken voorkomen. Zowel bij mannen, vrouwen, kinderen als volwassenen en zelfs bij dieren is gebleken dat hoog sensitiviteit voorkomt!

Hooggevoeligheid bij hoog sensitieve mensenMisschien lijkt de beschrijving van HSP soms negatief maar het tegendeel is waar. Een hoog sensitief persoon is eigenlijk heel speciaal. Deze mensen hebben hun eigen kijk op dingen en zijn vaak zeer creatief en kunnen met oplossingen komen waar een ander nooit aan zou denken. Ze lijken dan ook over een 6de zintuig te beschikken, maar kunnen niet vertellen waarom ze iets weten. Iets verteld hen gewoon hoe het is. Je zult HSP’ers ook vaak horen zeggen, “ik voel gewoon dat het zo is”. Hoog sensitieve mensen hebben over het algemeen ook een zeer goed ontwikkelde intuïtie.

Helaas is het zo dat hooggevoeligheid zich makkelijk tot een stoornis kan uiten in onze huidige maatschappij waarin stress toch wel 1 van de meest voorkomende ziektebeelden is. We leven nu eenmaal in een maatschappij waarin alles snel moet en we gebombardeerd worden met prikkels. Je zult begrijpen dat HSP dan ook als een stoornis voor de persoon zelf ervaren kan worden. Dit wordt immers door de omgeving keer op keer bevestigd. De hooggevoelige eigenschappen worden tegenwoordig eigenlijk niet meer gewaardeerd. Ondanks dat het zulke mooie eigenschappen zijn leven we helaas niet meer in een maatschappij die gebruik maakt van deze eigenschappen. Een hoog sensitief persoon zal dan ook vaak niet met beide benen “geaard” op de grond staan. Ze zijn veel in het hoofd bezig en voelen zich soms naast de werkelijkheid zweven. Alsof ze niet meer helemaal in het “hier en nu” leven.

 

Hulp bij HSP

Online mindfullness cursus waar je als HSP'er veel ana kunt hebben

Ervaar je (veel) ongemakken van je hooggevoeligheid? Begin dan eens met mindfulness en je zult ervaren dat je veel meer ontspanning en geluk kunt voelen dan je voorheen misschien dacht.

Hoog sensitiviteit is een mooie eigenschap waar je veel aan kunt hebben. Voor veel mensen zorgt het er helaas voor dat ze dag in dag uit overprikkeld raken, vastlopen in gepieker, zich moe, gespannen en onbegrepen voelen, en hun draai maar niet weten te vinden in deze hectische maatschappij.

Deze extra gevoeligheid voor alle indrukken van buitenaf kan enorm veel energie van je vragen. Je kunt er helemaal door vastlopen en je geen raad meer weten.

De online mindfulness cursus die je hier naast ziet afgebeeld kan je hier enorm bij helpen. Het is echt een aanrader voor elke HSP’er om te beginnen met mindfulness en meditatie. Je zult ervaren dichter bij jezelf te kunnen blijven, ondanks de snelle en stressvolle levensstijl van tegenwoordig. Je krijgt daarnaast meer grip op je eigen leven, zonder dat je steeds overprikkeld raakt, je leeggezogen voelt, vastloopt en verstrikt raakt in gepieker.

Bekijk de cursus eens rustig. Via onderstaande klik kun je er alles over vinden:

> Meer informatie over deze waardevolle mindfulness cursus

 

Filmpjes over HSP

Wat is HSP en wat zijn bekende HSP kenmerken?

 

In onderstaand filmpje legt Elaine Aron in haar woorden uit wat HSP is:

 

Het hoog sensitieve kind (HSK)

 

Sterker staan met je kenmerken van HSP

Zoals ik al zei kun je gaan beginnen met mindfulness en meditatie. Een goede opstap hiervoor is deze online mindfulness cursus. Je zult hierdoor veel meer liefde gaan ervaren en dichter bij jezelf komen.

Ik kan je ook aanraden eens te lezen over het 100% natuurlijke product LTO3. Dit product gebruiken steeds meer mensen om rust te ervaren. LTO3 blijkt erg goed te helpen bij overprikkeling, onrust, stress, concentratiegebrek, mistig in het hoofd voelen, spanningen en dergelijke klachten. Onderstaande link laat je er meer over lezen. Voor LTO3 ervaringen kun je hier kijken.

> Uitgebreide informatie over LTO3 en antwoorden op vragen

Je kunt ook eens kijken in het aanbod van boeken over HSP. Je vindt hier een boek over HSP in zijn algemeenheid maar ook een boek met specifieke informatie over HSK (hoog sensitieve kinderen). Ook vind je er een boek voor het omgaan met HSP en de liefde en speciaal een boek voor hoog sensitieve jongeren. Je vindt de boeken via onderstaande link:

> Zelfhulpboeken HSP

 

Hooggevoeligheid is mooi!

Vergeet nooit dat een hoog sensitief persoon over hele mooie eigenschappen beschikt waar je trots op kunt zijn! Dat HSP kenmerken voor klachten kunnen zorgen wil niet zeggen dat je een minder mooi mens bent. Ik denk juist dat het je mooier maakt!

Geloof in jezelf en wat vooral erg belangrijk is, accepteer jezelf! Onthoud maar dat je je nooit hoeft te verantwoorden aan een ander. Je bent goed zoals je bent, het is menselijk. Bedenk maat dat de ‘normale’ mensen vaak nog veel kunnen leren van hoog sensitieve mensen! :)